Thẻ đỏ là hình phạt kỷ luật cao nhất trên sân và luôn quyết định cục diện trận đấu. Theo Laws of the Game 2024/25 do IFAB và FIFA ban hành, thẻ đỏ buộc cầu thủ rời sân ngay lập tức, đội phải tiếp tục với ít hơn một người. Bài viết này giải thích chính xác các trường hợp bị truất quyền thi đấu, cách áp dụng luật, ví dụ lịch sử nổi bật (Zidane 2006, Suarez 2010) và những nhầm lẫn thường gặp về thẻ đỏ để bạn nắm rõ quy định của FIFA.
Thẻ đỏ theo Luật Bóng đá 2024/25 (IFAB & FIFA)
Thẻ đỏ áp dụng khi cầu thủ, cầu thủ dự bị hoặc thành viên BHL phạm phải một trong những lỗi nghiêm trọng quy định tại Luật 12. Những hành vi dẫn đến thẻ đỏ bao gồm (không giới hạn):
- Serious foul play (phạm lỗi nghiêm trọng): sử dụng lực quá mức khi tranh bóng, đe dọa an toàn đối phương.
- Violent conduct (hành vi bạo lực): cố ý gây bạo lực với bất kỳ ai, dù bóng không trong cuộc tranh chấp.
- Spitting (khạc nhổ), xúc phạm nghiêm trọng hoặc hành vi phân biệt đối xử.
- Denying an obvious goal-scoring opportunity (DOGSO): cản phá cơ hội ghi bàn rõ rệt bằng hành vi phạm lỗi ngoài hoặc trong vòng cấm (luật có ngoại lệ đối với thủ môn trong vòng cấm).
- Nhận thẻ vàng thứ hai trong cùng trận đấu.
Khi thẻ đỏ được rút, cầu thủ phải rời sân ngay lập tức và không được thay thế; đội thi đấu với 10 người (hoặc ít hơn nếu nhiều cầu thủ bị đuổi).
Zidane húc đầu vào ngực Materazzi ở chung kết World Cup 2006, dẫn tới thẻ đỏ trực tiếpZidane húc đầu vào ngực Materazzi ở chung kết World Cup 2006, dẫn tới thẻ đỏ trực tiếp
Cách áp dụng thẻ đỏ trên sân: trình tự và vai trò VAR
- Trọng tài chính là người quyết định rút thẻ đỏ trực tiếp tại chỗ nếu xác định rõ hành vi thuộc một trong các lỗi nêu trên.
- VAR có thể can thiệp để xem lại tình huống dẫn tới thẻ đỏ trực tiếp; nếu VAR phát hiện lỗi rõ ràng nhưng trọng tài chưa rút thẻ, tổ VAR có thể tư vấn và trọng tài thay đổi quyết định. VAR không can thiệp để rút thẻ thay cho trọng tài nếu không có cơ sở rõ ràng.
- Nếu một cầu thủ phạm lỗi DOGSO trong vòng cấm và trọng tài cho hưởng phạt đền, quyết định hình phạt phụ (thẻ đỏ hay vàng) phụ thuộc vào bản chất hành vi và khả năng chơi bóng của cầu thủ phạm lỗi (thủ môn trong vòng cấm là ngoại lệ theo quy định).
Một đội bóng gặp nhiều khó khăn khi mất người vì thẻ đỏ trên sânMột đội bóng gặp nhiều khó khăn khi mất người vì thẻ đỏ trên sân
Ví dụ lịch sử minh hoạ
- Zinedine Zidane (World Cup 2006): Húc đầu vào ngực Marco Materazzi là ví dụ điển hình của violent conduct — thẻ đỏ trực tiếp, quyết định trận chung kết. Tình huống này cho thấy hành vi ngoài kiểm soát có thể đánh đổi danh hiệu.
- Luis Suarez (World Cup 2010): Dùng tay ngăn bàn thắng rõ rệt của Ghana trong hiệp phụ là ví dụ DOGSO dẫn tới thẻ đỏ trực tiếp; Uruguay hưởng penalty. Trường hợp minh họa rõ ràng việc thẻ đỏ có thể cứu đội trước bàn thua nhưng vẫn phải trả giá bằng việc mất người.
Suarez dùng tay cản bàn thắng của Ghana 2010, bị truất quyền và Uruguay nhận penaltySuarez dùng tay cản bàn thắng của Ghana 2010, bị truất quyền và Uruguay nhận penalty
Những nhầm lẫn thường gặp
- Nhầm lẫn 1: “Mọi pha phạm lỗi trong vòng cấm đều là thẻ đỏ.” Thực tế: Không phải. Nếu hậu vệ phạm lỗi nhưng còn cơ hội thực tế để chơi bóng, thường chỉ là thẻ vàng kèm phạt đền; thẻ đỏ chỉ áp khi hành vi là DOGSO rõ rệt hoặc có yếu tố bạo lực/như hành vi nguy hiểm.
- Nhầm lẫn 2: “Chỉ cầu thủ trên sân mới bị thẻ đỏ.” Thực tế: Cầu thủ dự bị, thành viên BHL, HLV trưởng đều có thể bị thẻ vàng hoặc thẻ đỏ nếu có hành vi không đúng mực (theo Luật của FIFA).
- Nhầm lẫn 3: “VAR luôn hủy thẻ đỏ nếu nhầm.” VAR chỉ can thiệp trong trường hợp lỗi rõ ràng và có bằng chứng video; quyết định cuối cùng vẫn thuộc về trọng tài.
HLV cũng có thể bị truất quyền chỉ đạo nếu có hành vi không đúng mực trên băng ghế kỹ thuậtHLV cũng có thể bị truất quyền chỉ đạo nếu có hành vi không đúng mực trên băng ghế kỹ thuật
FAQ nhanh
- Thủ môn bị thẻ đỏ thì đội phải làm gì? Đội phải thay thủ môn dự bị vào. Nếu không còn thủ môn dự bị, một cầu thủ trên sân sẽ mặc trang phục thủ môn và đội vẫn thi đấu thiếu người.
- Thẻ đỏ có luôn đi kèm án treo giò? Có — thẻ đỏ kèm theo án treo ít nhất 1 trận, mức phạt tăng theo mức độ nghiêm trọng; Ủy ban kỷ luật giải đấu có thể áp án nặng hơn.
- VAR có thể hủy thẻ đỏ trực tiếp không? Có, nhưng chỉ khi xét lại video thấy lỗi không thỏa yếu tố “rõ ràng”.
Harry Kane từng phải trấn giữ khung thành trong màu áo CLB khi thiếu thủ môn dự bịHarry Kane từng phải trấn giữ khung thành trong màu áo CLB khi thiếu thủ môn dự bị
Kết luận
Thẻ đỏ là công cụ kỷ luật quan trọng, bảo vệ tính công bằng và an toàn trận đấu theo quy định IFAB/FIFA. Hiểu đúng các loại lỗi (phạm lỗi nghiêm trọng, hành vi bạo lực, DOGSO…) và vai trò của VAR giúp người hâm mộ phân tích các quyết định của trọng tài chính xác hơn. Bạn nghĩ sao về cách áp dụng thẻ đỏ trong những tình huống tranh cãi gần đây? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn!
